Yatay Geçiş Nedir? Nasıl Yapılır? Şartları Nelerdir?

Üniversiteye başladıktan sonra bölümünüzü, üniversitenizi veya eğitim gördüğünüz şehri değiştirmek isteyebilirsiniz. Böyle bir durumda öğrencilerin değerlendirebileceği seçeneklerden biri yatay geçiştir.

Peki yatay geçiş nedir, nasıl yapılır ve şartları nelerdir? Yatay geçiş için ortalama kaç olmalı? YKS puanıyla yatay geçiş yapılabilir mi? İkinci dönem yatay geçiş var mı? Farklı bir bölüme geçilebilir mi?

Bu rehberde yatay geçiş hakkında öğrencilerin en çok merak ettiği soruları bir araya getirdik.

Yatay Geçiş Nedir?

Yatay geçiş, bir yükseköğretim kurumunda kayıtlı öğrencinin gerekli koşulları sağlaması halinde aynı üniversitedeki veya başka bir üniversitedeki programa geçerek eğitimine devam etmesini sağlayan uygulamadır.

Yatay geçiş yalnızca üniversite değiştirmek anlamına gelmez. Başvuru türüne ve gerekli koşullara bağlı olarak farklı bir programa geçiş de mümkün olabilir.

Bu nedenle yatay geçiş yapmayı düşünen öğrencilerin öncelikle hangi yatay geçiş yönteminin kendileri için uygun olduğunu belirlemesi gerekir.

Yatay Geçiş Türleri Nelerdir?

Üniversite öğrencilerinin karşılaşacağı başlıca yatay geçiş yöntemleri genel not ortalaması (GANO) ile yatay geçiş ve merkezi yerleştirme puanı (Ek Madde 1) ile yatay geçiştir.

GANO ile Yatay Geçiş Nedir?

GANO ile yatay geçişte öğrencinin üniversitedeki akademik başarısı değerlendirmede önemli rol oynar.

Üniversiteler başvuru koşullarını, kontenjanlarını ve değerlendirme yöntemlerini ilan eder. Öğrencinin genel not ortalamasının yanı sıra merkezi yerleştirme puanı ve üniversitenin belirlediği diğer kriterler de değerlendirmeye dahil edilebilir.

Minimum başvuru koşullarını karşılamak yatay geçişin kesin olarak kabul edileceği anlamına gelmez. Kontenjanın sınırlı olduğu programlarda adaylar ilgili üniversitenin değerlendirme sistemine göre sıralanabilir.

Merkezi Yerleştirme Puanıyla Yatay Geçiş Nedir?

Öğrencilerin "YKS puanı ile yatay geçiş" veya "merkezi yatay geçiş" olarak araştırdığı yöntem Ek Madde 1 kapsamında merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiştir.

Bu yöntemde öğrencinin üniversiteye yerleştiği yıldaki merkezi yerleştirme puanı dikkate alınır.

Öğrencinin ilgili puanının, geçmek istediği programın öğrencinin üniversiteye yerleştiği yıldaki taban puanına eşit veya yüksek olması gerekir.

Örneğin üniversiteye yerleştiğiniz yıl ilgili puan türünde 410 puan aldıysanız ve geçmek istediğiniz programın aynı yıldaki taban puanı 400 ise diğer koşulları da sağlamanız durumunda Ek Madde 1 kapsamında başvuru yapabilirsiniz.

Yatay Geçiş Nasıl Yapılır?

Yatay geçiş süreci üniversiteye ve başvuru türüne göre farklılık gösterebilir. Genel olarak öğrencilerin şu adımları izlemesi gerekir:

1. Geçmek istediğiniz üniversite ve bölümü belirleyin.

2. GANO veya Ek Madde 1 yöntemlerinden hangisinin size uygun olduğunu kontrol edin.

3. Üniversitenin yatay geçiş kontenjanlarını inceleyin.

4. Başvuru koşullarını kontrol edin.

5. İstenen belgeleri hazırlayın.

6. İlan edilen tarihler içerisinde başvurunuzu gerçekleştirin.

7. Asil ve yedek sonuçlarını takip edin.

8. Kabul edilmeniz halinde kesin kayıt işlemlerini tamamlayın.

Başvuru sistemi ve istenen belgeler üniversiteden üniversiteye değişebileceği için hedef üniversitenin güncel duyuruları esas alınmalıdır.

Yatay Geçiş Şartları Nelerdir?

Yatay geçiş şartları tercih edilen yönteme ve üniversiteye göre değişiklik gösterebilir.

Genel olarak öğrencinin;

• bir yükseköğretim programında kayıtlı olması,

• başvurduğu yatay geçiş türünün koşullarını sağlaması,

• hedef programın varsa özel koşullarını karşılaması,

• başvuruyu belirtilen süre içerisinde yapması,

• gerekli belgeleri eksiksiz sunması

gerekir.

GANO ile yatay geçişte öğrencinin akademik başarısı önemliyken Ek Madde 1 kapsamında yapılan yatay geçişte merkezi yerleştirme puanı temel kriterdir.

Yatay Geçiş İçin Ortalama Kaç Olmalı?

"Yatay geçiş için ortalama kaç olmalı?" öğrencilerin en sık araştırdığı sorulardan biridir.

GANO ile yatay geçişte gerekli minimum genel not ortalaması ve değerlendirme yöntemi üniversiteye göre değişebilir. Bu nedenle tek bir ortalama değeri bütün üniversiteler için geçerli kabul etmek doğru değildir.

Ayrıca minimum başvuru şartını karşılamak yatay geçişin kesin olarak kabul edileceği anlamına gelmez.

Özellikle talebin yüksek olduğu bölümlerde kontenjan sayısı ve diğer adayların başarı düzeyi de sonucu etkileyebilir.

İkinci Dönem Yatay Geçiş Var mı?

Evet, ikinci dönem yani bahar yarıyılında yatay geçiş yapılması mümkündür. Ancak her üniversitenin ve her programın ikinci dönem yatay geçiş kontenjanı açması zorunlu değildir.

Bahar döneminde öğrenci kabul edilip edilmeyeceği üniversitelerin yetkili kurulları tarafından belirlenir. Öğrenci kabul edecek üniversiteler kontenjanlarını, başvuru koşullarını ve tarihlerini ayrıca ilan eder.

Bu nedenle güz dönemindeki yatay geçiş başvurusunu kaçıran veya üniversiteye başladıktan sonra bölümünü değiştirmek isteyen öğrencilerin hedef üniversitenin bahar dönemi yatay geçiş duyurularını takip etmesi gerekir.

Üniversiteye Yeni Başlayan Öğrenci İkinci Dönem Yatay Geçiş Yapabilir mi?

Merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş açısından güz ve bahar dönemi arasında önemli bir fark bulunur.

Üniversiteye merkezi yerleştirmeyle yeni kayıt yaptıran öğrenci kayıt olduğu yılın güz döneminde Ek Madde 1 kapsamında yatay geçiş başvurusu yapamaz.

Ancak YÖK'ün uygulama ilkeleri kapsamında öğrenci bahar döneminde gerekli şartları sağlaması halinde Ek Madde 1 kapsamında başvuru yapabilir.

Bunun için geçmek istediği üniversitenin bahar döneminde öğrenci kabul etmesi ve öğrencinin diğer başvuru şartlarını sağlaması gerekir.

YKS Puanıyla Yatay Geçiş Nasıl Yapılır?

YKS puanıyla yatay geçiş olarak bilinen Ek Madde 1 uygulamasında öğrencinin üniversiteye kayıt olduğu yıldaki merkezi yerleştirme puanı kullanılır.

Burada önemli nokta, hedef programın güncel taban puanına değil öğrencinin üniversiteye yerleştiği yıldaki taban puanına bakılmasıdır.

Öğrencinin ilgili merkezi yerleştirme puanı hedef programın aynı yıldaki taban puanına eşit veya yüksek olmalıdır.

Merkezi Yatay Geçişte Not Ortalaması Önemli mi?

Ek Madde 1 kapsamında yapılan merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçişte temel kriter öğrencinin üniversiteye kayıt olduğu yıldaki merkezi yerleştirme puanıdır.

Bu nedenle GANO ile yatay geçiş ve merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş birbirinden ayrılmalıdır.

Hangi yöntemin öğrenci açısından daha uygun olduğu mevcut not ortalamasına, YKS puanına ve geçmek istenilen programa göre değişebilir.

Farklı Bölüme Yatay Geçiş Yapılabilir mi?

Ek Madde 1 kapsamında öğrencinin ilgili merkezi yerleştirme puanı geçmek istediği programın öğrencinin üniversiteye yerleştiği yıldaki taban puanını karşılıyorsa farklı bir programa başvuru yapılması mümkün olabilir.

Ancak hedef programın özel koşulları varsa öğrencinin bunları da sağlaması gerekir.

Dolayısıyla "yatay geçiş yalnızca aynı bölümler arasında yapılabilir" şeklinde genel bir değerlendirme doğru değildir.

Hazırlıkta Yatay Geçiş Yapılır mı?

Ek Madde 1 kapsamında gerekli şartları sağlayan hazırlık sınıfı öğrencileri de yatay geçiş başvurusu yapabilir.

Geçiş yapılacak program yabancı dilde eğitim veriyorsa hedef üniversitenin yabancı dil yeterlilik şartlarının ayrıca karşılanması gerekebilir.

1. Sınıfta Yatay Geçiş Yapılır mı?

Yatay geçiş imkânı öğrencinin başvuracağı yönteme göre değerlendirilmelidir.

GANO ile yatay geçişte öğrencinin akademik başarısının değerlendirilebilmesi için belirli bir eğitim dönemini tamamlamış olması gerekebilir.

Ek Madde 1 kapsamında ise merkezi yerleştirme puanı esas alındığından farklı uygulama esasları bulunur.

Bu nedenle birinci sınıfta yatay geçiş yapmak isteyen öğrencilerin hangi yönteme başvuracaklarını belirleyerek hedef üniversitenin koşullarını kontrol etmesi gerekir.

Yatay Geçiş Ne Zaman Yapılır?

Yatay geçiş başvuru tarihleri üniversitelere ve başvuru türüne göre değişebilir.

Güz dönemi başvuruları çoğunlukla üniversiteler açılmadan önce gerçekleştirilirken bahar dönemi yatay geçiş başvuruları ikinci yarıyıl başlamadan önce ilan edilir.

Özellikle GANO ile yatay geçişte bütün üniversiteler için geçerli tek bir başvuru tarihi bulunmayabilir.

Bu nedenle öğrencilerin hedef üniversitenin öğrenci işleri veya yatay geçiş duyurularını takip etmesi gerekir.

Yatay Geçiş İçin Hangi Belgeler Gerekir?

Üniversiteye ve yatay geçiş yöntemine göre değişmekle birlikte öğrencilerden sıklıkla;

• öğrenci belgesi,

• transkript,

• ÖSYM/YKS sonuç belgesi,

• ÖSYM/YKS yerleştirme belgesi,

• ders içerikleri,

• disiplin durumunu gösteren belge,

• yabancı dil yeterlilik belgesi

gibi belgeler istenebilir.

Kesin belge listesi hedef üniversitenin yayımladığı güncel yatay geçiş ilanından kontrol edilmelidir.

Yatay Geçişte Dersler Sayılır mı?

Yatay geçiş sonrasında öğrencinin daha önce başarıyla tamamladığı dersler hedef üniversite tarafından değerlendirilir.

Ders içerikleri, kredileri ve diğer akademik kriterler incelenerek öğrencinin hangi derslerden muaf tutulacağı belirlenebilir.

Bu nedenle yatay geçiş yapmak bütün derslerin yeniden alınacağı anlamına gelmediği gibi daha önce alınan bütün derslerin otomatik olarak kabul edileceği anlamına da gelmez.

Yatay Geçiş Yapınca Sınıf Düşülür mü?

Yatay geçiş yapan öğrencinin hangi sınıftan devam edeceği, daha önce aldığı derslerin ne kadarının kabul edildiğine bağlı olabilir.

Üniversitelerin ders programları arasında önemli farklılıklar bulunuyorsa öğrencinin tamamlaması gereken ek dersler ortaya çıkabilir.

Bu nedenle yatay geçiş kararı vermeden önce hedef programın ders planını da incelemek faydalıdır.

Yatay Geçiş Kaç Kere Yapılabilir?

Yatay geçiş türüne göre farklı kurallar bulunmaktadır.

Özellikle Ek Madde 1 kapsamında merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş hakkı bir defa kullanılabilir.

Bununla birlikte Ek Madde 1 ile başka bir programa geçen öğrencilerin merkezi yerleştirmeyle ilk kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna geri dönüşüne ilişkin ayrıca düzenleme bulunmaktadır.

Yatay Geçiş Yapınca Burs Kesilir mi?

Özellikle vakıf üniversitelerinde mevcut burs veya indirimin yatay geçiş yapılan üniversitede otomatik olarak devam edeceği düşünülmemelidir.

Yatay geçiş öğrencilerine uygulanacak burs, indirim ve öğrenim ücreti politikaları üniversiteye göre değişebilir.

Başvuru öncesinde hedef üniversitenin burs ve ücret koşullarını kontrol etmek gerekir.

Yatay Geçiş Yaparken Şehir Değiştirilecekse Nelere Dikkat Edilmeli?

Başka bir şehirdeki üniversiteye yatay geçiş yapmak yalnızca okul değiştirmek anlamına gelmez. Öğrencinin barınma, ulaşım ve günlük yaşam düzenini de yeniden planlaması gerekir.

Özellikle yatay geçiş sonuçlarının açıklanması ile derslerin başlaması arasında sınırlı süre bulunabileceğinden öğrenci yurdu araştırmasını son güne bırakmamak faydalı olabilir.

Ankara'ya Yatay Geçiş Yapacak Öğrenciler

Ankara'daki bir üniversiteye geçiş yapmayı planlayan öğrenciler yurt seçiminde kampüs konumu ve ulaşım seçeneklerini birlikte değerlendirebilir.

Kız öğrenciler Ankara kız öğrenci yurtları, erkek öğrenciler ise Ankara erkek öğrenci yurtları seçeneklerini inceleyebilir.

Konya'ya Yatay Geçiş Yapacak Öğrenciler

Konya'daki üniversitelere yatay geçiş yapacak öğrenciler için yurt seçiminde kampüse ulaşım önemli kriterlerden biridir.

Kız öğrenciler Konya kız öğrenci yurtları, erkek öğrenciler ise Konya erkek öğrenci yurtları seçeneklerini karşılaştırabilir.

İstanbul'a Yatay Geçiş Yapacak Öğrenciler

İstanbul'da üniversite ile konaklama noktası arasındaki mesafe günlük yaşamı önemli ölçüde etkileyebilir. Bu nedenle yurt seçiminde kampüse toplu taşıma ile ulaşım imkanlarının da değerlendirilmesi faydalıdır.

İstanbul'daki üniversitelere yatay geçiş yapmayı planlayan kız öğrenciler İstanbul kız öğrenci yurtları seçeneklerini inceleyebilir.

Yatay Geçiş Yapmadan Önce Nelere Dikkat Edilmeli?

Yatay geçiş kararı yalnızca üniversitenin adı veya bölümün taban puanı üzerinden verilmemelidir.

Karar vermeden önce;

• ders içerikleri,

• eğitim dili,

• akademik imkanlar,

• kampüs konumu,

• ders muafiyetleri,

• burs ve öğrenim ücretleri,

• ulaşım olanakları,

• öğrenci yurdu seçenekleri,

• şehirdeki öğrenci yaşam maliyetleri

birlikte değerlendirilmelidir.

Yatay Geçiş Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

İkinci dönem yatay geçiş var mı?

Evet. Üniversiteler bahar yarıyılında yatay geçiş için öğrenci kabul edebilir. Ancak her üniversitenin ve programın ikinci dönem kontenjan açması zorunlu değildir.

Üniversiteye yeni başlayan biri yatay geçiş yapabilir mi?

Başvuru türüne göre değişir. Ek Madde 1 kapsamında üniversiteye yeni kayıt yaptıran öğrenciler kayıt oldukları yılın güz döneminde başvuru yapamazken gerekli şartları sağlamaları halinde bahar döneminde başvuru yapabilir.

Yatay geçiş için YKS'ye tekrar girmek gerekir mi?

Ek Madde 1 kapsamında öğrencinin üniversiteye kayıt olduğu yıldaki merkezi yerleştirme puanı kullanılır. Bu yöntem için yeniden YKS'ye girilmesi temel şart değildir.

Yatay geçiş için ortalama kaç olmalı?

GANO ile yatay geçişte gereken minimum ortalama ve değerlendirme sistemi üniversiteye göre değişebilir. Minimum şartı karşılamak kabul garantisi sağlamaz.

Merkezi yatay geçişte ortalama önemli mi?

Ek Madde 1 kapsamında temel kriter öğrencinin üniversiteye kayıt olduğu yıldaki merkezi yerleştirme puanıdır.

Hazırlıkta yatay geçiş yapılır mı?

Ek Madde 1 kapsamında gerekli koşulları sağlayan hazırlık sınıfı öğrencileri yatay geçiş başvurusu yapabilir.

1. sınıfta yatay geçiş yapılır mı?

Başvuru yapılacak yatay geçiş türüne göre değişir. GANO ve Ek Madde 1 başvurularının koşulları birbirinden farklıdır.

Farklı bölüme yatay geçiş yapılabilir mi?

Özellikle Ek Madde 1 kapsamında merkezi yerleştirme puanı hedef programın ilgili taban puanını karşılıyor ve diğer koşullar sağlanıyorsa farklı programa başvuru mümkün olabilir.

Yatay geçişte dersler sayılır mı?

Daha önce alınan dersler hedef üniversite tarafından değerlendirilir. Uygun bulunan dersler için muafiyet uygulanabilir.

Yatay geçiş yapınca sınıf düşülür mü?

Derslerin ne kadarının kabul edildiğine ve yapılan intibak işlemine bağlıdır. Öğrencinin ek dersler alması gerekebilir.

Yatay geçiş tarihleri her üniversitede aynı mı?

Hayır. Üniversitelerin başvuru ve değerlendirme takvimleri farklılık gösterebilir.

Yatay geçiş kaç kere yapılabilir?

Yatay geçiş türüne göre değişebilir. Ek Madde 1 kapsamında merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş hakkı bir defa kullanılabilir.

Sonuç

Yatay geçiş; bölümünü, üniversitesini veya eğitim gördüğü şehri değiştirmek isteyen öğrencilerin değerlendirebileceği önemli seçeneklerden biridir.

GANO ile yatay geçiş ve merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş (Ek Madde 1) farklı koşullara sahiptir. Ayrıca üniversitelerin kontenjan açması halinde ikinci dönem yani bahar yarıyılında da yatay geçiş yapılabilir.

Başvuru yapmadan önce hedef üniversitenin güncel kontenjanları, başvuru tarihleri, ders muafiyetleri ve diğer koşulları kontrol edilmelidir.

Başka bir şehre yatay geçiş yapılacaksa akademik sürecin yanında öğrenci yurdu, kampüse ulaşım ve yaşam maliyetlerinin de önceden araştırılması yeni üniversite hayatına daha hazırlıklı başlanmasına yardımcı olabilir.